{"id":1483,"date":"2021-10-31T23:41:05","date_gmt":"2021-10-31T20:41:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.unlutepehukuk.com\/?p=1483"},"modified":"2026-11-09T10:56:13","modified_gmt":"2026-11-09T07:56:13","slug":"nufuz-ticareti-sucu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.unlutepehukuk.com\/index.php\/2021\/10\/31\/nufuz-ticareti-sucu\/","title":{"rendered":"N\u00dcFUZ T\u0130CARET\u0130 SU\u00c7U"},"content":{"rendered":"\n<p>Av. Melis \u00dcnl\u00fctepe<\/p>\r\n<h3>G\u0130R\u0130\u015e<\/h3>\r\n<p>Ceza yasam\u0131z\u0131n 158\/2 maddesinde, devlet memuruna yak\u0131nl\u0131k iddias\u0131yla menfaat sa\u011flanmas\u0131 su\u00e7u yapt\u0131r\u0131m alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu madde, bir kimsenin, resmi meclis \u00fcyelerinden veya Devlet memurlar\u0131ndan biri yan\u0131nda hat\u0131r\u0131 say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya onlarla ili\u015fkisi bulundu\u011funu iddia ederek yapaca\u011f\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda veya himayesinden dolay\u0131 memura verilmek bahanesiyle, kendisi veya ba\u015fkas\u0131 hesab\u0131na para veya sair menfaat almas\u0131, kabul etmesi veya bunlar\u0131n verilmesine vaad almas\u0131 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\r\n<p>Madde, kaynak \u0130talyan Ceza Yasas\u0131n\u0131n 204. maddesinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Maddede d\u00fczenlenen su\u00e7 ile korunmak istenen yarar kamu idaresinin \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu su\u00e7un yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, vatanda\u015flarda idare mekanizmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u015f\u00fcphe ve g\u00fcvensizlik olu\u015fmas\u0131na sebep olacakt\u0131r. Ayn\u0131 zamanda d\u00fcr\u00fcst memurlar\u0131n r\u00fc\u015fvet ald\u0131\u011f\u0131 kan\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131na da yol a\u00e7acakt\u0131r<sup>1<\/sup>. Bu suretle aldat\u0131lan ve maddi zarara u\u011frat\u0131lan ki\u015filer de bu su\u00e7tan zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnden, bu su\u00e7 birden \u00e7ok hukuki yarar\u0131 korumaktad\u0131r<sup>2<\/sup>.<\/p>\r\n<p>\u0130dare hukukundaki de\u011fi\u015fimler, ekonomik geli\u015fmeler ahlak anlay\u0131\u015f\u0131 bu su\u00e7un artmas\u0131n\u0131n sebepleridir. Kamu idaresinde, idari kurumlar aleyhine \u015f\u00fcphe yaratan he olay bu su\u00e7un yay\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131racakt\u0131r. Ayr\u0131ca keyfi yap\u0131lan her hareket de su\u00e7un i\u015flenmesine f\u0131rsat olu\u015fturur<sup>3<\/sup>.<\/p>\r\n<h3>1. MADDE METN\u0130<\/h3>\r\n<p>Kamu g\u00f6revlileri ile ili\u015fkisinin oldu\u011fundan, onlar nezdinde hat\u0131r\u0131 say\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan bahisle ve belli bir i\u015fin g\u00f6r\u00fclece\u011fi vaadiyle aldatarak, ba\u015fkas\u0131ndan menfaat temin eden ki\u015fi, yukar\u0131daki f\u0131kra h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re \u2013iki y\u0131ldan yedi y\u0131la kadar hapis ve be\u015fbin g\u00fcne kadar adli para cezas\u0131na h\u00fckmolunur- cezaland\u0131r\u0131l\u0131r<sup>4<\/sup>.<\/p>\r\n<h3>2. SU\u00c7UN FA\u0130L\u0130<\/h3>\r\n<p class=\"ut-dipnot\"><sup>1<\/sup> Kunter, Nurullah. Mahkeme \u0130\u00e7tihatlar\u0131, \u0130.\u00dc. Hukuk Fak\u00fcltesi Mecmuas\u0131, Y: 1949, c.XV, \u0130stanbul, s.400<\/p>\r\n<p class=\"ut-dipnot\"><sup>2<\/sup> Yarg\u0131tay CGK E:2002\/4-89 K:2002\/221 T:26.03.2002 (Yarg\u0131tay Kararlar\u0131 Dergisi, c.28, S.9, Eyl\u00fcl 2002, s.1396 vd.)<\/p>\r\n<p class=\"ut-dipnot\"><sup>3<\/sup> M. Jean Chevallier (Baha Ar\u0131kan \u00e7evirisi). Ba\u015fkalar\u0131na \u0130ntisap \u0130ddiasiyle Menfaat Temini, Adliye Ceridesi, Y:1937, S.6, s.452 vd.<\/p>\r\n<p class=\"ut-dipnot\"><sup>4<\/sup> Madde 26.07.2004\u2019ten \u00f6nce; \u201cHer kim olursa olsun resmi meclisler azas\u0131ndan yahut Devlet memurlar\u0131ndan biri nezdinde hat\u0131r\u0131 say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yahut onlarla m\u00fcnasebeti bulundu\u011funu iddia ederek haklar\u0131nda vuku bulacak tavasssuta medar\u0131 te\u015fvik yahut m\u00fckafat olmak \u00fczere yahut aza veya memurun himayesine mukabil onlara verilmek veya onlara verilmesi laz\u0131m gelen hediye veya m\u00fckafata sarf olunmak bahanesiyle kendi yahut ba\u015fka bir kimse hesab\u0131na para veya sair menfaat al\u0131r veya kabul eder veya bunlar\u0131n verilmesine vaad al\u0131rsa bir seneden be\u015f seneye kadar hapis olunur ve otuz bin liradan az olmamak \u00fczere temin veya vaad olunan menfaatin \u00fc\u00e7 misli a\u011f\u0131r para cezas\u0131 al\u0131n\u0131r.<\/p>\r\n<p>Fail milletvekili veya siyasi parti kademelerinde fiili vazife alm\u0131\u015f oldu\u011fu takdirde yukar\u0131daki cezalar \u00fc\u00e7te birden yar\u0131ya kadar artt\u0131r\u0131larak h\u00fckmolunur. Ayr\u0131ca faile amme hizmetlerinden mahrumiyet cezas\u0131 da verilebilir.<\/p>\r\n<p>Fail, Devlet memurlar\u0131ndan ise cezas\u0131na m\u00fcebbeten memuriyetten mahrumiyet cezas\u0131 ilave olunur.<\/p>\r\n<h3>N\u00dcFUZ T\u0130CARET\u0130 SU\u00c7U<\/h3>\r\n<p>Av. Melis \u00dcnl\u00fctepe Fail, Devlet memurlar\u0131ndan biri yan\u0131nda hatr\u0131 say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya onlarla ili\u015fkisi bulundu\u011funu ileri s\u00fcrerek, Devlet dairesindeki i\u015fi, i\u015f sahibinin arzusuna uygun \u015fekilde yapt\u0131raca\u011f\u0131 vaadiyle, bu kimseden para veya sair menfaat sa\u011flayan kimsedir<sup>5<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Madde metninde \u201cki\u015fi\u201d denildi\u011fine g\u00f6re, failde bir \u00f6zellik aranmamaktad\u0131r. Bu durumda su\u00e7un faili herkes olabilecektir. Maddenin eski \u015feklinde, son f\u0131krada, su\u00e7 failinin Devlet memuru veya milletvekili olmas\u0131 hali cezay\u0131 artt\u0131ran bir sebep olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Fail avukat ise, 295. Madde h\u00fckm\u00fc tatbik olunmakta idi. Zira maddede m\u00fcdafiin n\u00fcfus ticareti ayr\u0131ca d\u00fczenlenmekteydi.<\/p>\r\n<p>S\u00f6zkonusu su\u00e7ta iradeleri birbirine uygun iki taraf mevcuttur. Bunlardan ilki, Devlet memuru yan\u0131nda hat\u0131r\u0131 say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yada onlarla ili\u015fkisi bulundu\u011funu iddia ederek bu suretle menfaat teminine kalk\u0131\u015fan ki\u015fidir. Di\u011fer taraf ise, i\u015finin iste\u011fine uygun \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ilk \u015fahs\u0131 arac\u0131 olarak kullanmak isteyip, bu ama\u00e7la ona para veya sair menfaat sa\u011flayan veya vaad eden kimsedir<sup>6<\/sup>. \u0130\u015f sahibi, n\u00fcfuz ticareti su\u00e7unda daima aldat\u0131lm\u0131\u015f, saf kimse de\u011fildir, zira me\u015fru olmayan bir fiile ortak olmu\u015f bir kimsenin iyi niyetli olmas\u0131na imkan yoktur<sup>7<\/sup>. \u0130\u015f sahibinin cezaland\u0131r\u0131l\u0131p cezaland\u0131r\u0131lmayaca\u011f\u0131 sorunu \u0130talyan yazarlarca tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130talyan doktrininde bu su\u00e7a \u201cduman ticareti (venditori di fumo)\u201d denilmektedir ve kebap yerine duman alan\u0131n iyiniyetli olmamas\u0131na ra\u011fmen, bir hileye kurman gitti\u011fi ve su\u00e7un ma\u011fduru say\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi s\u00f6ylenmi\u015ftir<sup>8<\/sup>. Bizim kanunumuzda da i\u015f sahibine bir ceza verilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Bu suretle su\u00e7un ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Ayr\u0131ca, devlet memuru durumdan haberdar de\u011fildir ve g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kullanmam\u0131\u015ft\u0131r, dolay\u0131s\u0131yla i\u015f sahibinin bir su\u00e7 i\u015fleme karar\u0131 ile hareket etmi\u015f olmas\u0131 cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeterli olmayacakt\u0131r. Zira sadece su\u00e7 karar\u0131na ceza verilmez<sup>9<\/sup>.<\/p>\r\n<h3>3. MADD\u0130 UNSUR<\/h3>\r\n<p>Su\u00e7un maddi unsuru, failin resmi meclis \u00fcyeleri veya Devlet memurlar\u0131ndan birinin yan\u0131nda hat\u0131r\u0131 say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 veya onlarla ili\u015fkisi bulundu\u011fu iddias\u0131 ile, kendisi veya ba\u015fkas\u0131 i\u00e7in para veya sair menfaat alm\u0131\u015f, kabul etmi\u015f veya bunlar\u0131n verilmesine vaad alm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Menfaatin sa\u011flanmas\u0131nda ayr\u0131ca hile ve aldatma kullan\u0131lmas\u0131 gerekli de\u011fildir, zira di\u011fer taraf\u0131n her zaman iyi niyetli oldu\u011fundan bahsedilemez<sup>10<\/sup>.<\/p>\r\n<h4>3.1 Devlet Memuru Yan\u0131nda Hat\u0131r\u0131 Say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 veya Onunla<\/h4>\r\n<p>\u0130li\u015fkisi Bulundu\u011fu \u0130ddias\u013111 Bu iddia c\u00fcrm\u00fcn en \u00f6nemli unsurudur. Yarg\u0131tay kararlar\u0131nda da bu unsurun alt\u0131 s\u0131kl\u0131kla \u00e7izilmi\u015ftir<sup>12<\/sup>.<\/p>\r\n<p class=\"ut-dipnot\"><sup>5<\/sup> \u00c7a\u011flayan, Muhtar. Devlet Memurlar\u0131na \u0130ntisab \u0130ddiasiyle Menfaat Temini C\u00fcrm\u00fc, Ankara Barosu Dergisi, Y:13-1956, S.3, a.153<\/p>\r\n<p class=\"ut-dipnot\"><sup>6<\/sup> \u00c7a\u011flayan, Muhtar; K\u0131yak, Fahrettin ve \u015eenel, Cebbar. Devlet \u0130darsi Aleyhine C\u00fcr\u00fcmlerMemurun Muhakemet Kanunu, I\u015f\u0131k Matbaas\u0131, Ankara:1960, s.246<\/p>\r\n<p class=\"ut-dipnot\"><sup>7<\/sup> Ererm, Faruk. T\u00fcrk Ceza Kanunu \u015eerhi \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler II, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, Ankara:1995, s.1488<\/p>\r\n<p class=\"ut-dipnot\"><sup>8<\/sup> Kunter, Nurullah. Mahkeme \u0130\u00e7tihatlar\u0131, \u0130.\u00dc. Hukuk Fak\u00fcltesi Mecmuas\u0131, Y:1949, c:XV, \u0130stanbul, s.402<\/p>\r\n<p class=\"ut-dipnot\"><sup>9<\/sup> Erem, Faruk. N\u00fcfuz Ticareti, Ankara Barosu Dergisi, Y:13-1956, S.6, s.369<\/p>\r\n<p class=\"ut-dipnot\"><sup>10<\/sup> Erem, Faruk. Devlet \u0130daresi ve Amme Nizam\u0131 Aleyhine C\u00fcr\u00fcmler, Ankara:1959, s.133<\/p>\r\n<p class=\"ut-dipnot\"><sup>11<\/sup> Frans\u0131z Ceza Kanununun 177\/5. maddesinde \u201ckamu hizmetini ellerinde tutanlar nezdinde tavassutta bulunaca\u011f\u0131n\u0131 vaadederek\u2026\u201ddenilmektedir. (M. Jean Chevallier, a.g.m.)<\/p>\r\n<h3>N\u00dcFUZ T\u0130CARET\u0130 SU\u00c7U<\/h3>\r\n<p>Av. Melis \u00dcnl\u00fctepe Burada n\u00fcfuzundan yararlan\u0131lan ya bir Devlet memuru yada resmi meclis \u00fcyelerinden birisidir. Ceza yasas\u0131 uygulamas\u0131nda memur, yasamasal, y\u00f6netsel veya yasal bir kamu g\u00f6revini, devaml\u0131 veya ge\u00e7ici, \u00fccretli veya \u00fccretsiz, ihtiyari veya mecburi, Devlet veya her t\u00fcrl\u00fc kamu kurumlar\u0131ndan olmas\u0131 fark etmeden yapan kimsedir<sup>13<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Resmi meclislerle kasdedilmek istenen ise, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi de dahil olmak \u00fczere di\u011fer resmi meclislerdir. Resmi meclis \u00fcyelerinin memur say\u0131lmalar\u0131na imkan yoktur. Burada memur say\u0131l\u0131p say\u0131lmayaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131 olanlar yanl\u0131zca milletvekilleridir. Kaynak yasa haz\u0131rlan\u0131rken, milletvekillerinin esasen idari bir tasarrufta bulunmaya yetkileri olmad\u0131\u011f\u0131ndan bahisle bunlar\u0131n maddeye dahil edilmemesi gerekti\u011fini savunanlar olmu\u015ftur, ancak buna kar\u015f\u0131n milletvekilleri ifadesi maddeye konulmu\u015ftur14. TCY a\u00e7\u0131s\u0131ndan da milletvekilleri ve 1961 Anayasas\u0131 d\u00f6neminde senat\u00f6rler yasamasal bir kamu hizmeti g\u00f6ren m\u00fcstahtemlerdir15. Bakanlar da memurdur.<\/p>\r\n<p>Burada dikkat edilecek konu, Devlet memurunun bu i\u015ften haberi olmamas\u0131d\u0131r. Devlet memurunun s\u00f6z konusu i\u015fi yapmaya yetkili olup olmamas\u0131 su\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r ki hatta, fail memura g\u00f6revini suistimal ettirmek suretiyle i\u015fi yapt\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek dahi su\u00e7u i\u015fleyebilir. Aza veya memurun isminin veya i\u015fgal etti\u011fi mevkiin belirtilmesi \u015fart de\u011fildir<\/p>\r\n<h3>16. Hatta o memurun ger\u00e7ekten olup<\/h3>\r\n<p>olmad\u0131\u011f\u0131 dahi \u00f6nemli de\u011fildir, ancak n\u00fcfuzundan faydalan\u0131lacak ki\u015finin memur veya resmi meclis azas\u0131 olmas\u0131 gereklidir17. Fakat n\u00fcfuzlu ki\u015filerin yard\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamak bahanesi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda para al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 her durumda su\u00e7 olu\u015fmayacakt\u0131r<sup>18<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Su\u00e7un kanuni unsurlar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in Devlet memuru ile fail aras\u0131nda bulundu\u011fu iddia edilen ili\u015fkinin mevcut olmas\u0131 \u015fart de\u011fildir ve bunu aramaya da gerek yoktur<sup>19<\/sup>.<\/p>\r\n<h4>3.2 Yap\u0131lacak Arac\u0131l\u0131k Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 veya Memurun Himayesine<\/h4>\r\n<p>Kar\u015f\u0131l\u0131k Menfaat Sa\u011flama Bahanesi 12 \u201c278. Maddedeki su\u00e7un tekevv\u00fcn\u00fc i\u00e7in, memura verilmek bahanesi ile para al\u0131nmas\u0131 kafi olmay\u0131p, paran\u0131n memur nezdinde hat\u0131r\u0131 say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yahut onlarla m\u00fcnasebeti bulundu\u011funu iddia ederek al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131\u2026\u201d4.CD, 5.5.1955, 184\/8802; 5.CD, 4.3.1949, 12\/662(\u00d6zt\u00fcrk, Nejat. T\u00fcrk Ceza Kanunu \u015eerhi ve Tatbikat\u0131 II, 2. Bask\u0131, Filiz Kitapevi, \u0130stanbul:1970, s.38); 4.CD, 13.12.1973, 3366\/3650; 5.CD, 14.10.1975, 2532\/2602; 4.CD, 2.2.1988, 180\/622; 4.CD, 13.12.1991, 7640\/886 (G\u00fcng\u00f6r, Mehmet, s.397 vd.) 13 G\u00f6z\u00fcb\u00fcy\u00fck, A. Pulat. Devlet Memurlar\u0131na \u0130ntisap \u0130ddiasiyle Menfaat Temini, Adalet Dergisi, Y:1977, S.1-2, s.32 14 Majno. Ceza Kanunu \u015eerhi II, Yarg\u0131tay Yay\u0131nlar\u0131, Ankara:1978, s.228 15 Artuk, Mehmet Emin; G\u00f6k\u00e7en, Ahmet ve yenid\u00fcnya, Caner. Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, 4.Bask\u0131, Turan Kitapevi, Ankara:2003, s.262 16 Erem, Faruk. Devlet \u0130daresi ve Amme Nizam\u0131 Aleyhine C\u00fcr\u00fcmler, Ankara:1959, s.134; CGK, 10.02.1986, 404\/46 (Ya\u015far, Osman, s.386) 17 Ya\u015far, Osman. Uygulamada ve \u00d6\u011fretide Asliye Ceza Davalar\u0131, 1. Bask\u0131, Adil Yay\u0131nevi, 1994, s.385 18 Erem, Faruk. N\u00fcfuz Ticareti, Ankara Barosu Dergisi, Y:13-1956, S.6, s.367 19 \u00c7a\u011flayan, Muhtar, s.155<\/p>\r\n<h3>N\u00dcFUZ T\u0130CARET\u0130 SU\u00c7U<\/h3>\r\n<p>Av. Melis \u00dcnl\u00fctepe Su\u00e7un bu unsurunda fail menfaati ya yapaca\u011f\u0131 arac\u0131l\u0131k kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yada kay\u0131rmas\u0131ndan dolay\u0131 memura verilmek bahanesi ile sa\u011flayabilecektir. Her iki halde de verilecek ceza ayn\u0131d\u0131r. Kanunumuzun aksine, 1930 \u0130talyan Ceza Yasas\u0131nda (m.346) bu iki hal birbirinden ayr\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir. Arac\u0131l\u0131k kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda menfaat sa\u011flanmas\u0131 hali i\u00e7in bir y\u0131ldan be\u015f y\u0131la kadar a\u011f\u0131r hapis cezas\u0131 d\u00fczenlenirken, memura verilmek bahanesi ile menfaat sa\u011flanmas\u0131 hali i\u00e7in iki y\u0131ldan alt\u0131 y\u0131la kadar a\u011f\u0131r hapis cezas\u0131 ile a\u011f\u0131r para cezas\u0131 kabul edilmi\u015ftir. \u0130kinci halin daha a\u011f\u0131r cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n sebebi, Devlet idaresinin itibar\u0131n\u0131n daha \u00e7ok zedelenmesi ve failin, haks\u0131z menfaat sa\u011flayabilmek i\u00e7in i\u015f sahibi ile pazarl\u0131\u011fa giri\u015fecek kadar k\u00f6t\u00fc ahlakl\u0131 olmas\u0131d\u0131r<sup>20<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle s\u00f6zkonusu i\u015fin resmi nitelikte bir i\u015f olmas\u0131 gereklidir. Ancak, arac\u0131l\u0131k edilmek istenen i\u015fin haks\u0131z olmas\u0131 gerekmez, kanuna uygun dahi olsa, c\u00fcr\u00fcm ger\u00e7ekle\u015fecektir.<\/p>\r\n<h4>3.3 Para veya Sair Menfaat Temini<\/h4>\r\n<p>Fail, yapaca\u011f\u0131 alaca\u011f\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 veya kay\u0131rmas\u0131ndan dolay\u0131 memura verilmek bahanesiyle, kendisi veya ba\u015fkas\u0131 hesab\u0131na para veya sair menfaat almal\u0131, kabul etmeli veya bunlar\u0131n verilmesine vaad alm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Para veya sair menfaatin, i\u015fin yap\u0131lmas\u0131ndan \u00f6nce veya sonra sa\u011flanmas\u0131 \u00f6nemli olmad\u0131\u011f\u0131 gibi c\u00fcrm\u00fcn i\u015flenmesinde ilk te\u015febb\u00fcs\u00fcn i\u015f sahibi veya fail taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131n\u0131n da sonuca bir etkisi yoktur<sup>21<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Ancak, \u00e7\u0131kar sa\u011flama veya vaad, i\u015fin yap\u0131lmas\u0131 \u00f6ncesinde veya s\u0131ras\u0131nda olmal\u0131d\u0131r ve genellikle menfaat i\u015f yap\u0131lmadan \u00f6nce temin edilir. Fakat kendili\u011finden yap\u0131lm\u0131\u015f bir i\u015fi, fail, yapt\u0131\u011f\u0131 arac\u0131l\u0131k ile ba\u015far\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6stererek menfaat sa\u011flarsa da maddenin tatbikine engel yoktur<sup>22<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Su\u00e7; para veya sair menfaatin, almak s\u00f6z konusu ise al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, kabul s\u00f6z konusu ise kabul edildi\u011finde, vaad s\u00f6z konusu ise vaadin kabul olundu\u011fu anda olu\u015fup tamamlan\u0131r23.\u0130talyan doktrini ve yarg\u0131tay\u0131 da bu g\u00f6r\u00fc\u015ftedir. Vaadin al\u0131nmas\u0131 yeterlidir, hatta vaadi veren tutmamak niyetiyle vaad etmi\u015f olsa veya vaadin yerine getirilmesi imkans\u0131z dahi olsa su\u00e7 tamam olur<sup>24<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Bu menfaatin kendisi i\u00e7in veya ba\u015fkas\u0131 i\u00e7in sa\u011flanmas\u0131 \u00f6nemli de\u011fildir. Ancak bahaneyle yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Aksi halde r\u00fc\u015fvet su\u00e7u olu\u015facakt\u0131r<sup>25<\/sup>.<\/p>\r\n<h3>4. MANEV\u0130 UNSUR<\/h3>\r\n<p>Genel kast su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in yeterlidir. Fakat bu t\u00fcr su\u00e7larda, failde genel kasttan ba\u015fka, \u00f6zel kast\u0131n da bulunmas\u0131 gereklidir. \u00d6yle ki, para veya sair menfaatin, yap\u0131lacak arac\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131l\u0131k veya memura verilmek bahanesi ile al\u0131nm\u0131\u015f, kabul edilmi\u015f veya vaad edilmi\u015f bulunmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. Failin buradaki rol\u00fc, kendisinin Devlet memuru 20 G\u00f6z\u00fcb\u00fcy\u00fck, A. Pulat. Devlet Memurlar\u0131na \u0130ntisap \u0130ddias\u0131yla Menfaat Temini, Adalet Dergisi, Y:1977, S.1-2, s.28 21 G\u00f6z\u00fcb\u00fcy\u00fck, A. Pulat, s.29.<\/p>\r\n<p>\u201cpara veya sair menfaati almak halinde talebin failden gelmesi, kabul etmek durumunda ise teklifin ilgili taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir.\u201d (Erman, Sair ve \u00d6zek, \u00c7etin, s.475) 22 Erem, Faruk. Devlet \u0130daresi ve Amme Nizam\u0131 Aleyhine C\u00fcr\u00fcmler, Ankara:1959, s.135 23 Malko\u00e7, \u0130smail ve G\u00fcler, Mahmut. Uygulamada T\u00fcrk Ceza Kanunu \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler II, 1. Bask\u0131, Adil Yay\u0131nevi, Ankara, s.2089 24 Kunter, Nurullah, s.401 25 Kara, \u015einasi. Devlet \u0130daresi Aleyhine \u0130\u015flenen C\u00fcr\u00fcmler ve Memurlar Hakk\u0131nda Yarg\u0131lama Usulleri, 1974, s.187<\/p>\r\n<h3>N\u00dcFUZ T\u0130CARET\u0130 SU\u00c7U<\/h3>\r\n<p>Av. Melis \u00dcnl\u00fctepe g\u00f6z\u00fcndeki itibar\u0131 olmasa s\u00f6z konusu i\u015fin hi\u00e7 yap\u0131lmayaca\u011f\u0131 veya i\u015f sahibinin arzusuna uygun \u015fekilde yap\u0131lmayaca\u011f\u0131 endi\u015fesini i\u015f sahibinde uyand\u0131rarak menfaat sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\r\n<p>Bunun i\u00e7in de fail, para veya sair menfaati giri\u015fece\u011fi i\u015fte kullanaca\u011f\u0131n\u0131 bahane edecektir<sup>26<\/sup>.<\/p>\r\n<h3>5. SU\u00c7UN \u00d6ZEL G\u00d6R\u00dcL\u00dc\u015e \u015eEK\u0130LLER\u0130<\/h3>\r\n<h4>5.1 Te\u015febb\u00fcs<\/h4>\r\n<p>Su\u00e7, failin, kendisi veya ba\u015fkas\u0131 hesab\u0131na para veya sair menfaat ald\u0131\u011f\u0131, kabul etti\u011fi veya bunlar vaad edildi\u011fi zaman tamam olur. Su\u00e7a hem eksik hem de tam te\u015febb\u00fcs m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Para istemi\u015f ancak baz\u0131 nedenlerle kabul edilmemi\u015fse, eksik te\u015febb\u00fcs s\u00f6z konusu olur. \u0130stenilen para veya sair menfaat kabul edilmi\u015f fakat baz\u0131 sebeplerle al\u0131namam\u0131\u015fsa su\u00e7a tam te\u015febb\u00fcs s\u00f6z konusudur. Vaad halinde ise vaad edilmekle su\u00e7 tamamlan\u0131r<sup>27<\/sup>.<\/p>\r\n<h4>5.2 \u0130\u00e7tima<\/h4>\r\n<p>S\u00f6z\u00fc eden memurdan a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6zedilmi\u015f ve bu s\u00f6zetmeler, ileti\u015fim \u00f6gesini olu\u015fturacak \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fse memura hakaret veya s\u00f6vme su\u00e7lar\u0131 ayn\u0131 zamanda olu\u015fabilir. Bu durumda ger\u00e7ek i\u00e7tima h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r28. N\u00fcfuz ticaretinin ayn\u0131 zamanda doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k te\u015fkil etti\u011fi hallerde fikri i\u00e7tima uygulanmakta idi. Ancak yeni T\u00fcrk Ceza Kanunu ile su\u00e7, doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7unun \u00f6zel bir \u015fekli olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\r\n<h4>5.3 \u0130\u015ftirak<\/h4>\r\n<p>Su\u00e7un iki taraf\u0131 mevcuttur. Bunlardan biri Devlet memuru nezdinde hat\u0131r\u0131 say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 veya onlarla ili\u015fkisi bulundu\u011fu iddias\u0131nda bulunan ve bu bahaneyle manfaat sa\u011flamaya kalk\u0131\u015fan kimsedir. Di\u011fer taraf ise, i\u015fini iste\u011fi do\u011frultusunca yapt\u0131rabilmek i\u00e7in ilk \u015fahs\u0131 arac\u0131 olarak kullanmak isteyen kimsedir29. Burada zaruri i\u015ftirak hali vard\u0131r ve zaruri \u015feri\u011fin cezaland\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in kanunda bunun belirtilmesi gerekmektedir.<\/p>\r\n<p>Burada ise b\u00f6yle bir h\u00fck\u00fcm yoktur.<\/p>\r\n<p>Zaruri \u015feriklerin hepsi, ayn\u0131 su\u00e7tan hareket ve netice unsurlar\u0131n\u0131 meydana getirmek \u00fczere hareket etmi\u015flerse, bu durumda zaruri ger\u00e7ek i\u015ftirak vard\u0131r. Hepsi maddi asli fail olan \u015ferikler hakk\u0131nda i\u015ftirak h\u00fck\u00fcmlerinin tatbiki i\u00e7in, bunun yasada ayr\u0131ca belirtilmesine gerek yoktur. Birden fazla kimsenin v\u00fccuduna ihtiya\u00e7 g\u00f6steren fiil, bazen ortak netice bak\u0131m\u0131ndan de\u011fil, fakat bir tekinin fiili dikkate al\u0131narak sonu\u00e7land\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durumda, o su\u00e7un i\u015flenebilmesi i\u00e7in gerekli di\u011fer bir kimsenin, cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 yada r\u00fc\u015fvette oldu\u011fu gibi, m\u00fcstakil su\u00e7 addedilmesi \u015feklinde olur.<\/p>\r\n<p>Kanunda belirtilmedik\u00e7e bu kimselerin \u015ferik say\u0131lmas\u0131na imkan yoktur. Kanun bu tarz 26 \u00c7a\u011flayan, Muhtar; K\u0131yak, Fahrettin ve \u015eenel, Cebbar. Devlet \u0130daresi Aleyhine C\u00fcr\u00fcmlerMemurun Muhakemet Kanunu, I\u015f\u0131k Matbaas\u0131, Ankara:1960, s.248 27 Ya\u015far, Osman. Uygulamada ve \u00d6\u011fretide Asliye Ceza Davalar\u0131, 1. Bask\u0131, Adil Yay\u0131nevi, 1994, s.386 28 Malko\u00e7, \u0130smail ve G\u00fcler, Mahmut. Uygulamada T\u00fcrk Ceza Kanunu \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler II, 1. Bask\u0131, Adil Yay\u0131nevi, Ankara, s.2090 29 \u00c7a\u011flayan, Muhtar; K\u0131yak, Fahrettin ve \u015eenel, Cebbar, s.246<\/p>\r\n<h3>N\u00dcFUZ T\u0130CARET\u0130 SU\u00c7U<\/h3>\r\n<p>Av. Melis \u00dcnl\u00fctepe su\u00e7larda zaruri \u015ferikli\u011fin cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirtmemi\u015fse, onlar\u0131n cezas\u0131z kalmas\u0131n\u0131 istemi\u015f demektir<sup>30<\/sup>.<\/p>\r\n<p>N\u00fcfuz ticareti su\u00e7u da zaruri i\u015ftirak hallerinden biridir. Kanunda i\u015f sahibine \u015ferik s\u0131fat\u0131yla ceza verilece\u011fi d\u00fczenlenmedi\u011finden ceza vermeye imkan yoktur.<\/p>\r\n<h3>6. A\u011eIRLATICI SEBEPLER<\/h3>\r\n<p>N\u00fcfuz ticareti su\u00e7unda fail, her hangi bir kimse olabilir. Failin Devlet memuru yahut milletvekili olmas\u0131 halinde ceza artt\u0131r\u0131larak verilir. Failin resmi s\u0131fatl\u0131 olmas\u0131 cezay\u0131 artt\u0131ran bir hal olarak kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\r\n<p>Devlet memurlar\u0131n\u0131n ve kamu hizmetinde \u00e7al\u0131\u015fan b\u00fct\u00fcn g\u00f6revlilerin vazifelerini kanunlar\u0131n verdi\u011fi yetki ve sorumluluk \u00e7er\u00e7evesinde iyi niyetle ve kanunlara tam bir sadakatle y\u00fcr\u00fctmeleri, her t\u00fcrl\u00fc idari birimlere hakim olmas\u0131 laz\u0131m gelen bir esas olarak kabul edilmi\u015ftir31. Bu esas\u0131, idare mekanizmas\u0131 i\u00e7erisinden bir Devlet memuru veya milletvekilinin bozmas\u0131, Devlet idaresinin sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha derinden sarsaca\u011f\u0131ndan, bu durum a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir hal olarak kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\r\n<h3>7. SU\u00c7UN R\u00dc\u015eVET SU\u00c7UNDAN FARKI<\/h3>\r\n<p>N\u00fcfuz ticareti ile r\u00fc\u015fvet su\u00e7u aras\u0131nda baz\u0131 benzerlikler vard\u0131r. R\u00fc\u015fvet su\u00e7u; memuriyetine ait bir i\u015ften dolay\u0131 memurun haks\u0131z bir menfaat temin etmesidir. Bu su\u00e7un tamamlanmas\u0131 i\u00e7in memurun, memuriyetine ait i\u015fleri ifa ederken, o i\u015fi yapmak veya yapmamak kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda i\u015f sahibi veya onun arac\u0131s\u0131 ile anla\u015fmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\r\n<p>N\u00fcfuz ticaretinde ise, fail, ger\u00e7ekte memurun haber ve bilgisi olmaks\u0131z\u0131n, fakat onun ad ve hesab\u0131na hareket ediyormu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnerek, i\u015f sahibinden para veya sair menfaat teminine kalk\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r32. Yani, fail taraf\u0131ndan al\u0131nacak para veya sair menfaat, memura verilece\u011fi bahanesi ile de\u011fil de ger\u00e7ekten memura verilmek \u00fczere al\u0131nm\u0131\u015fsa, n\u00fcfuz ticareti de\u011fil r\u00fc\u015fvet su\u00e7u i\u015flenmi\u015f olur<sup>33<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Para veya sair menfaat memura verilmek bahanesi ile al\u0131nm\u0131\u015f, kabul edilmi\u015f veya vaad al\u0131nm\u0131\u015f ise r\u00fc\u015fvet vermeye te\u015febb\u00fcs\u00fcn olu\u015fup olu\u015fmayaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\r\n<p>Memurun haberi olmadan r\u00fc\u015fvet su\u00e7u i\u015flenemeyece\u011fi ve iki ki\u015finin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 faaliyetini gerektiren iki tarafl\u0131 su\u00e7larda di\u011fer taraf\u0131n faaliyeti mevcut olmadan te\u015febb\u00fcsten bahsedilemeyece\u011finden bahisle r\u00fc\u015fvete te\u015febb\u00fcs cezas\u0131 verilemeyecektir<sup>34<\/sup>.<\/p>\r\n<h3>8. M\u00dcEYY\u0130DE<\/h3>\r\n<p>Bir kimsenin kamu g\u00f6revlileri ile ili\u015fkisi oldu\u011fundan veya onlar nezdinde hat\u0131r\u0131 say\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan bahisle yapaca\u011f\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda veya himayesinden dolay\u0131 memura verilmek \u00fczere, kendisi veya ba\u015fkas\u0131 hesab\u0131na para veya sair menfaat almas\u0131, 30 Kunter, Nurullah, s.402 31 Ba\u015fbakanl\u0131k \u00d6zel Yaz\u0131i\u015fleri 10.06.1967, 27-230\/7779 (\u00c7a\u011flayan, Muhtar, s.973 vd.) 32 \u00c7a\u011flayan, Muhtar, s.157 33 G\u00f6z\u00fcb\u00fcy\u00fck, A. Pulat, s.28 34 Kunter, Nurullah, s.403<\/p>\r\n<h3>N\u00dcFUZ T\u0130CARET\u0130 SU\u00c7U<\/h3>\r\n<p>Av. Melis \u00dcnl\u00fctepe kabul etmesi veya bunlar\u0131n verilmesine vaad almas\u0131 iki y\u0131ldan yedi y\u0131la kadar hapis ve be\u015f bin g\u00fcne kadar adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\r\n<p>Daha \u00f6nce s\u00f6z konusu su\u00e7un cezas\u0131 bir seneden be\u015f seneye kadar hapis cezas\u0131 ve otuz bin liradan az olmamak \u00fczere sa\u011flanan menfaatin \u00fc\u00e7 misli a\u011f\u0131r para cezas\u0131 idi. Kanunumuz de\u011fi\u015fmeden \u00f6nce, n\u00fcfuz ticareti doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7una g\u00f6re daha hafif cezaland\u0131r\u0131lmaktayd\u0131. Halbulki n\u00fcfuz ticaretinin doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6zel bir \u015fekli oldu\u011fu ve doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131ktan farkl\u0131 olarak Devlet otoritesini zedeledi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse bu ceza su\u00e7la orant\u0131s\u0131z kalmaktayd\u0131.<\/p>\r\n<p>Ceza kanunumuzda yap\u0131lan isabetli de\u011fi\u015fikli sonucu, n\u00fcfuz ticareti su\u00e7u, doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7unun nitelikli halleri i\u00e7erisinde say\u0131lm\u0131\u015f ve basit doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7una oranla daha a\u011f\u0131r \u015fekilde cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\r\n<p>Su\u00e7tan zarar g\u00f6ren memur ile i\u015f sahibi kimse davaya m\u00fcdahil olarak kat\u0131labileceklerdir, ancak bunlardan i\u015f sahibinin verdi\u011fi paran\u0131n iadesini talep edip edemeyece\u011fi tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Verilen para veya menfaatin kanuna ayk\u0131r\u0131 bir i\u015flem i\u00e7in verilmi\u015f veya sa\u011flanm\u0131\u015f olmas\u0131ndan dolay\u0131 BK m.19 ve 20 uyar\u0131nca m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ise de, \u0130talyan Yarg\u0131tay\u0131 23.08.1907 tarihinde aksi y\u00f6nde karar vermi\u015ftir<sup>35<\/sup>.<\/p>\r\n<p>35 Sava\u015f, Vural ve Mollamahmuto\u011flu, Sad\u0131k Bu konuda Erem, \u201cn\u00fcfuz ticaretinde kullan\u0131lmak \u00fczere verilmi\u015f paran\u0131n, su\u00e7ta kullan\u0131lan e\u015fyadan olmas\u0131na ra\u011fmen m\u00fcsadere edilmemesi kolayca izah edilemez.\u201d(Erem, faruk. T\u00fcrk Ceza Kanunu \u015eerhi \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler II, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, Ankara:1995, s.1491) demek suretiyle fikrini belirtmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Av. Melis \u00dcnl\u00fctepe G\u0130R\u0130\u015e Ceza yasam\u0131z\u0131n 158\/2 maddesinde, devlet memuruna yak\u0131nl\u0131k iddias\u0131yla menfaat sa\u011flanmas\u0131 su\u00e7u yapt\u0131r\u0131m alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu madde, bir kimsenin, resmi meclis \u00fcyelerinden veya Devlet memurlar\u0131ndan biri yan\u0131nda hat\u0131r\u0131 say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya onlarla ili\u015fkisi bulundu\u011funu iddia ederek yapaca\u011f\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda veya himayesinden dolay\u0131 memura verilmek bahanesiyle, kendisi veya ba\u015fkas\u0131 hesab\u0131na para veya sair menfaat [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1483","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.unlutepehukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1483","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.unlutepehukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.unlutepehukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.unlutepehukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.unlutepehukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1483"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.unlutepehukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1483\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.unlutepehukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1483"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.unlutepehukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1483"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.unlutepehukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1483"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}